ဖတ္ရင္းနဲ႔ေတာင္မ်က္ရည္က်ရတဲ့ ေဒါက္တာေနေသြးေရးတဲ့ “ေသျခင္းတရားႏွင့္ ေနာက္ဆုံးတိုက္ပြဲ”

သတင္း

ကမာၻေပၚမွာ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ကိုဗစ္ကပ္ေရာေၾကာင့္ လူ ၃၂ သန္းေက်ာ္ ကူးစက္ခံထားရၿပီး၁ သန္းနီးပါး ေသဆုံးခဲ့ရပါၿပီ။ ေသႏႈန္းကေတာ့ ၃.၁% ပါ။ ျမန္မာျပည္မွာက နမူနာေပါင္း ၂ သိန္းခြဲနီးပါး စစ္ေဆးခဲ့ၿပီးပိုးေတြ႕လူနာ ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ ေတြ႕ရွိထားကာ ေသဆုံးသူ ၂၀၀ ေက်ာ္ရွိပါတယ္။

ဒီလိုရလဒ္ေတြအရ ၾကည့့္ရင္ေတာ့ သိပ္မဆိုးဘူးထင္ရေပမယ့္ ေျမျပင္မွာက ခက္ခဲမႈမ်ားစြာ ရွိေနပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ System ထက္ လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္နဲ႔ အေျခခံအေဆာက္အဦးေတြ အားနည္းမႈရွိတာ၊ ေခတ္အဆက္ဆက္ က်န္းမာေရးဘတ္ဂ်တ္ သိပ္မရခဲ့တာေတြက အခုခ်ိန္မွာ ခံစားေနရတာပါပဲ။ ဒီေရာဂါက တိက်တဲ့ ဗ်ဴဟာမရွိပါဘူး။ ႏိုင္ငံတိုင္းက ကိုယ့္ႏိုင္ငံအလိုက္ အဆင္ေျပမယ့္နည္းေတြနဲ႔ ဆက္လက္တိုက္ပြဲ၀င္ေနၾကရပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ လက္ရွိ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ Epicenter လို႔ ေျပာရမယ့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ဟာ အႀကီးမားဆုံးၿခိမ္းေျခာက္မႈကို ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္။ တခုထဲေသာ ၿမိဳ႕ျပစစ္စစ္ျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္ဟာ ဒီတိုက္ပြဲမွာ အလူးအလဲပါပဲ။ ဘယ္လိုေတြျဖစ္ေနလဲ။ တကယ့္ေျမျပင္မွာ ဘာေတြျဖစ္ေနသလဲဆိုတာကို ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ တကယ္ကို သိဖို႔လိုေနပါတယ္။ အေၾကာက္တရားမရွိပဲ ေလွ်ာက္လုပ္ေနျခင္းဟာ အလြန္ဆိုး႐ြားၿပီးေရွ႕တန္းက တိုက္ပြဲ၀င္ေနရသူေတြကိုလဲ ဒုကၡေပးရာေရာက္ပါတယ္။

COVID-19 advice for the public

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရဲ႕ လက္ရွိအေျခအေနဟာ အခုခ်ိန္မွာ အေတာ္ကို ၾကမ္းတမ္းခက္ခဲတဲ့အေနအထားကို ေရာက္ေနပါတယ္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ေဆး႐ုံအားလုံးနီးပါးဟာ ျပည့္ေနၿပီးျဖစ္ၿပီးက်န္းမာေရး၀န္ထမ္းေတြလဲ Q ၀င္သူ P ျဖစ္သူေတြနဲ႔ အင္အားနည္းေနပါတယ္။ ရန္ကုန္ရဲ႕ အဓိကေဆး႐ုံႀကီးျဖစ္တဲ့ YGH အေၾကာင္းကိုပဲ ေျပာပါမယ္။ အျခားေဆး႐ုံေတြလဲ အတူတူပါပဲ။ အိမ္မျပန္ႏိုင္ဘူး။ ႀကဳံသလိုအိပ္ ႀကဳံသလိုစားၿပီးျပည္သူအတြက္ အလုပ္လုပ္ေနၾကပါတယ္။

လက္ရွိသြားေနတဲ့ Process က ဒီလိုပါ။ ေဆး႐ုံကို ေရာက္လာရင္ သံသယလူနာလို႔ သတ္မွတ္ရင္ သီးသန႔္အေဆာင္ေတြမွာ ထားပါတယ္။ Swab ယူပါတယ္။ NHL ပို႔ပါတယ္။ P ျဖစ္တဲ့လူနာေတြ စာရင္းျပန္ပို႔လာရင္ အဲဒီလူနာေတြကို တာ၀န္က် ဆရာ၀န္ေတြနဲ႔ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းေတြက လိုက္ရွာရပါတယ္။ ေသြးေပါင္ခ်ိန္၊ အဖ်ားတိုင္း၊ ေအာက္ဆီဂ်င္တိုင္းတာေတြ လုပ္ၿပီးတင္ျပရပါတယ္။ ညစဥ္တိုင္းမွာ ဆရာႀကီး ဆရာမႀကီးေတြက အစည္းအေဝးထိုင္ၿပီးဘယ္လူနာကို ဘယ္ကိုပို႔မယ္။ အေျခအေနဆိုးတဲ့သူကို ICU ပို႔ဖို႔ ဘယ္ေဆး႐ုံလႊဲမယ္ဆိုတာ ဆုံးျဖတ္ရပါတယ္။ မနက္က်ရင္ အဲလို စီစဥ္ထားတဲ့အတိုင္း မနက္က် သက္ဆိုင္ရာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ေဆး႐ုံေတြကို ေခၚသြားပါတယ္။ ဒါက အရင္ကပါ။

COVID-19 advice for the public

အခုဆိုရင္ သံသယလူနာေတြ အရမ္းမ်ားလာလို႔ အေဆာင္ ၇ ခုေလာက္ တိုးခ်ဲ႕ထားရပါတယ္။ ႐ြက္ဖ်င္တဲေတြလဲ ထိုးထားရပါတယ္။ အဲဒါေတာင္ အဲဒီအေဆာင္ေတြမွာ လူနာေတြျပည့္ေနပါတယ္။ P စာရင္းျပန္ပို႔လာရင္ ဘယ္လူနာက ဘယ္နားမွာရွိမွန္းေတာင္ မသိေတာ့ပါဘူး။ အဲဒီအေဆာင္ေတြထဲ လူေတြ အဲေလာက္မ်ားေနပါတယ္။ N နဲ႔ P ေတြ ေရာေနသလို အခုလို လူနာေတြ ဆက္တိုက္ေတြ႕လာခ်ိန္မွာ P ေတြကို မနက္က်ရင္ လႊဲပို႔ဖို႔ ေနရာေတြက ခ်ဲ႕မေလာက္ျဖစ္ေနလို႔ အခုဆိုရင္ P လူနာေတြဟာ YGH မွာပဲ ေသာင္တင္ေနတာ ၃ ၄ ရက္ရွိေနပါၿပီ။ COVID Center ေတြကို ပို႔ဖို႔ လာမေခၚႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အခုဆို လာသမွ်လူနာေတြကို ေဆး႐ုံမွာ လက္မခံႏိုင္ပါဘူး။ လြတ္ေနတဲ့ ကုတင္အေနအထားအလိုက္ပဲ လက္ခံႏိုင္ၿပီးအေတာ္မ်ားမ်ားကို အိမ္ျပန္လႊတ္ေနရပါတယ္။

တာ၀န္က် ဆရာ၀န္ေတြနဲ႔ ၀န္ထမ္းေတြဟာ မေလွ်ာ့ေသာဇြဲနဲ႔ ကမာၻပ်က္ေနသလို အေနအထားမွာ တိုက္ပြဲ၀င္ေနရပါတယ္။ တညလုံး မအိပ္ရဘူး။ ၂၄ နာရီ အျပည့္ မအိပ္ပဲ ရဲစြမ္းသတၱိေျပာင္ေျမာက္စြာ ေပးဆပ္မႈမ်ားစြာနဲ႔ တိုက္ပြဲ၀င္ေနရပါတယ္။ Duty ထြက္ရင္ အသံေတြ၀င္၊ နာက်င္ကိုက္ခဲေနတဲ့အၾကားက ဒီေရာဂါေၾကာင့္ ထြက္မေျပးပဲ ရင္ဆိုင္ခုခံေနၾကပါတယ္။ အျခားေဆး႐ုံအားလုံးက က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းအားလုံး ဒီလိုပါပဲ။

COVID-19 advice for the public

ေနာက္ ေရာဂါရဲ႕ အေၾကာင္းလဲ ေျပာခ်င္ပါေသးတယ္။ မေသဘူးတို႔ ေအးေဆးပါတို႔ကို ေမ့လိုက္ပါ။ ဂ်င္းျပဳတ္က မကယ္ပါဘူး။ အသက္ ၆၀ အထက္ လူနာအားလုံးဟာ အသက္တ၀က္ကို ေသမင္းဆီ အပ္ထားရတာပါ။လူနာေတြဟာ ၾကည့္ေနရင္း အေကာင္းကေန SPO2 ေတြ ျပဳတ္က်ၿပီးကြယ္လြန္ကုန္ၾကပါတယ္။ ေအာက္ဆီဂ်င္ေပးထားတာေတာင္ SPO2 90 ပတ္ခ်ာလည္ပဲ ရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ ၄၀ အ႐ြယ္လူေတြပါ အဲလိုျပဳတ္က်ေနတာပါ။ မနက္က အေကာင္း၊ ညက်ရင္ မရွိေတာ့တာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ဒါဟာ တကယ္ကို ေၾကာက္ဖို႔ေကာင္းတဲ့အေနအထားပါ။ သူတို႔ေတြဟာ တစုံတေယာက္ရဲ႕ ဖခင္၊ မိခင္၊ အဖိုးနဲ႔ အဖြားေတြျဖစ္ပါတယ္။ မိသားစုေတြအတြက္လဲ ေျဖစရာမရသလို ဆရာ၀န္ေတြလဲ ဘယ္သူမွ စိတ္မေကာင္းပါဘူး။

COVID-19 advice for the public

ICU ထဲထည့္ဖို႔ကလဲ လူတိုင္းကို ထည့္ဖို႔ ကုတင္မရွိပါဘူး။ ICU ရွိတဲ့ COVID center ေတြကလဲ ကုတင္ေတြျပည့္ေနပါတယ္။ ေၾကကြဲ၀မ္းနည္းစြာနဲ႔ လူနာေတြကို လက္လႊတ္ေနရပါတယ္။ ဒီလိုမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ႏိုင္ရဲ႕သားနဲ႔ စည္းကမ္းမရွိတာေတြေၾကာင့္ အခုလို ႀကဳံေတြ႕ေနရတာပါ။ဒါ့အျပင္ ခင္ဗ်ားမွာ တျခားေရာဂါတခုခုရွိတယ္ဆိုရင္ ပိုေတာင္ဆိုးပါတယ္။ ေက်ာက္ကပ္လူနာေတြ P ျဖစ္ပီဆို ဘယ္အျပင္ေဆးခန္းကမွ ေက်ာက္ကပ္မေဆးေပးပါဘူး။ သမားေတာ္ေတြကလဲ မေဆးႏိုင္ပါဘူး။ ထို႔အတူပါပဲ အျခားခြဲစိတ္စရာေတြ၊ ဆီးခ်ိဳေၾကာင့္ ေျခေထာက္အနာျဖစ္တာေတြအတြက္လဲ လုပ္ရခက္ပါတယ္။ ခြဲစိတ္ေတြ၊ အ႐ိုးအထူးကုေတြကလဲ P အျဖစ္ခံၿပီးကို ခြဲစိတ္ေပးေနၾကေပမယ့္ ေဆး႐ုံမွာ ျပန႔္ေနတဲ့ပိုးေတြ P လူနာေတြေၾကာင့္ အရာရာဟာ အခက္အခဲရွိေနပါတယ္။

COVID-19 advice for the public

မတ္လထဲကေန ေဆးပညာနဲ႔ေမ့ေဆး သမားေတာ္ေတြ၊ အထူးကုေတြကပဲ ကုေပးေနရေပမယ့္ အခုေတာ့ တျခားဌာနေတြျဖစ္တဲ့ ကင္ဆာတို႔ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးတို႔ အ႐ိုးတို႔ OG တို႔ ခြဲစိတ္တို႔ အေရျပားအစရွိတဲ့ ဌာနေတြက အထူးကုေတြကပါ ၀င္ေရာက္ၿပီးဆရာ၀န္စိတ္ရွိရွိနဲ႔ ၀င္ေရာက္ကုသေပးေနၾကရပါတယ္။ ဘယ္ေလာက္ပဲပိုက္ဆံရွိရွိ ဘယ္ႏိုင္ငံကဘယ္ေဆး႐ုံကမွ လက္ခံမကုေပးပါဘူး။ ကြယ္လြန္ခ်ိန္မွာလဲ အနားမွာ မိသားစု မရွိႏိုင္သလို သၿဂိဳဟ္တဲ့အခါလဲ ဘာထုံးတမ္းအစဥ္အလာအတိုင္း ခမ္းခမ္းနားနားမရွိပါဘူး။ သိပ္ေၾကာက္ဖို႔ ေကာင္းေနလို႔ သတိေပးေနတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုအေနအထားမွာ ရန္ကုန္ဟာ ေရစုန္ေမ်ာေနပါတယ္။ Center ေတြထပ္ခ်ဲ႕ရမယ္။ အဲဒါက ခ်ဲ႕လို႔ရေပမယ့္ ထပ္ထည့္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းက မရွိေတာ့ပါဘူး။ ဒီေတာ့ တင္းၾကပ္ေသာ Stay at home လုပ္ပါတယ္။ လူေတြက ဟဲဟဲဟဲဟဲပါပဲ။ ၂၄ ရက္ေန႔မွ စတင္တင္းၾကပ္ေပမယ့္လဲ အေၾကာင္းမရွိပဲ လမ္းထြက္ေနတုန္းပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေန႔ကစ တင္းၾကပ္ပါတယ္။ ဒါဟာ LD သေဘာမ်ိဳးကို ခ်ဥ္းကပ္တာျဖစ္ပါတယ္။ ထို႔အတူ စစ္တဲ့ပုံစံေျပာင္းလိုက္ပါတယ္။ အခ်ိန္ေကာ လူအင္အားေကာ မ်ားစြာကုန္တဲ့ PCR ကေန Antigen Test ကို ေျပာင္းလိုက္ပါတယ္။

COVID-19 advice for the public

ဒီအခါမွာ ေျမာက္ျမားစြာတဲ့ P ေတြ ထပ္ထြက္လာမွာျဖစ္လို႔ အဲဒီလူအားလုံးကို ထည့္ဖို႔ Center အသစ္ေတြလိုေနပါတယ္။ အခု Center အသစ္ေတြ အမ်ားႀကီးေဖာ္ထုတ္ေနသလို တပ္ကလဲ ကုတင္ ၁၀၀၀ ခန႔္ရဖို႔ ျပင္ဆင္ထားပါတယ္။ဒါဆို ဒီထပ္တိုးခ်ဲ႕လိုက္တဲ့ေနရာေတြအတြက္ ဆရာ၀န္ေတြနဲ႔ က်န္းမာေရးလုပ္သားေတြက ဘယ္ကရမလဲဆိုရင္ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ အသီးသီးက က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းေတြက ရန္ကုန္ကို ခ်ီတက္လာၾကပါပီ။ ရန္ကုန္က အျပင္က ေစတနာ၀န္ထမ္းဆရာ၀န္ေတြကလဲ ေလွ်ာက္လႊာေတြ တင္ေနၾကသလို ေဆးေက်ာင္းသားေတြကလဲ သူတို႔တတ္ႏိုင္တဲ့ဘက္က တိုက္ပြဲ၀င္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနၾကပါၿပီ။တိုက္ပြဲဝင္ေနရသူေတြကလဲ ေရာဂါကို ေၾကာက္လို႔ ထြက္မေျပးပဲ ဆရာဝန္စိတ္ဓာတ္အျပည့္နဲ႔ ပိုးအကူးခံရတာေတာင္ ဆက္လက္တိုက္ဖို႔ အသင့္ျပင္ေနရၾကပါတယ္။

COVID-19 advice for the public

ဒါဟာ ေနာက္ဆုံးေဖာင္ဖ်က္တိုက္ပြဲပါပဲ။ တိုက္ပြဲကာလက ၁ ပတ္ခြဲပါ။ဒီတိုက္ပြဲကို ဘာေၾကာင့္တိုက္ရသလဲဆိုရင္ ဒါဟာ Containment system ရဲ႕ ေနာက္ဆုံးႀကိဳးစားျခင္းအေနနဲ႔ ႀကိဳးစားတာျဖစ္ပါတယ္။ ရွိသမွ် လူအင္အား၊ ပစၥည္းနဲ႔ ေနရာေတြ အကုန္ရင္းႏွီးၿပီးတိုက္ဖို႔ ဆုံးျဖတ္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ေတြ႕သမွ်လူနာေတြကို Center ေတြထဲထည့္မယ္။ Q ေတြထဲ က်န္ေနတဲ့ လူအားလုံးကို စစ္မယ္။ ထည့္မယ္။ ရွိသမွ်လူအင္အားနဲ႔ ကုသကာကြယ္မယ္။

When and how to use masks

ဒါက က်န္ေနတဲ့ ခင္ဗ်ားတို႔အားလုံး ၇ သန္းရွိတဲ့ ရန္ကုန္သူ ရန္ကုန္သားအားလုံး ထပ္မံကူးစက္မႈကို အစြမ္းကုန္ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ပါ။ ဒီတိုက္ပြဲမွာ က်န္းမာေရးဘက္က တာ၀န္ေက်ခဲ့ၿပီ။ ေရွ႕တန္းမွာ အားလုံး အလုံးအရင္းနဲ႔ တိုက္ၾကေတာ့မယ္။ အဓိက တာ၀န္ေက်ရမွာကေတာ့ ၇သန္းေသာ ျပည္သူေတြျဖစ္ပါတယ္။ ၂ပတ္ခန႔္ကို ရန္ကုန္တၿမိဳ႕လုံး ရွိသမွ်လူအားလုံး လွည္းေနေလွေအာင္း ျမင္းေစာင္းမက်န္ အိမ္ထဲမွာေနပါ။ အိမ္ေအာက္က လမ္းထဲကိုေတာင္ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ အဆင္းပဲ ေနပါ။

တိုက္ပြဲမွာ ျပည္သူေတြ တိုက္ပြဲ၀င္ရမယ့္ပုံစံက အိမ္ထဲမွာ အိပ္ေနေပးဖို႔ပါပဲ။ အသက္စြန႔္ၿပီးက်ည္ဆံေတြၾကားသြားရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အိပ္ စား TV ၾကည့္ Ph ပြတ္ေန႐ုံပါပဲ။ သိပ္ကို လြယ္ပါတယ္။ မနက္ျဖန္ကစၿပီး Antigen test ေတြ စပါၿပီ။ေရွ႕တန္းမွာ ေျခကုန္လက္ပန္းက်ေနတဲ့ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းေတြဟာ တျခားျပည္နယ္တိုင္းက လာေရာက္ပူးေပါင္းၾကတဲ့ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ Volunteer ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးလက္က်န္အားနဲ႔ အစြမ္းကုန္တိုက္ပြဲ စ၀င္ၾကပါၿပီ။

COVID-19 advice for the public

ရန္ကုန္အတြက္ ေနာက္ဆုံးတိုက္ပြဲကို ဆင္ႏႊဲၾကပါပီ။ ဒီေလာက္ အျပင္းအထန္တိုက္မယ့္ပြဲႀကီးထဲမွာေတာင္ အိမ္မွာမေနပဲ လမ္းသလားေနၾကမယ္။ ေပ်ာ္ပါးေနၾကမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ၂ ပတ္ေက်ာ္သြားရင္ ေဆး႐ုံေတြမွာလဲ ေနစရာျပည့္ေနၿပီ။ICU ေတြလဲ လူလွ်ံေနၿပီ။က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းေတြလဲ ေျခကုန္လက္ပန္းက်သြားၾကၿပီဆိုရင္ေတာ့ ေသျခင္းတရားဟာ ခင္ဗ်ားတို႔ရဲ႕ တံခါးေတြကို လာေခါက္ပါလိမ့္မယ္။ အလြန္လြယ္ကူတဲ့ Mask ကို မတပ္ၾကလို႔ အသက္မ်ားစြာ ေသခဲ့ၾကရၿပီ။

အခ်ိန္လြန္မွ ေနာင္တမရပါနဲ႔။ ေသျခင္းတရားနဲ႔ စစ္ခင္းရေတာ့မယ့္ ေနာက္ဆုံးတိုက္ပြဲမွာ ခင္ဗ်ားဟာ တာ၀န္ေက်တဲ့ တပ္သားတေယာက္၊ ႏိုင္ငံသားတေယာက္အျဖစ္ ပါ၀င္ႏိုင္ပါေစ။ မနက္ျဖန္မွာ မႏိုင္ခဲ့ရင္ မနက္ျဖန္ေတြဟာမေသခ်ာေတာ့ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သာယာတဲ့ မနက္ျဖန္မ်ားစြာကို ပိုင္ဆိုင္ရဖို႔ မနက္ျဖန္ရဲ႕လမ္းမ်ားေပၚမွာ။